ABD Savunma Bakanlığı, Meksika sınırında kullanılmak üzere geliştirilen hedeflerde yoğun yanma hissi oluşturan askerî sınıf ısı ışını silahının test edilmesine onay verdi. CNN’in haberine göre İç Güvenlik Bakanlığına (DHS) teslim edilmesi planlanan Aktif Engelleme Sistemi (Active Denial System), yarım milden daha uzak mesafelerdeki hedeflere elektromanyetik enerji yöneltebiliyor. Silahın göçmen gruplarına karşı kullanılıp kullanılmayacağı henüz kesinleşmezken geçmişteki uygulama tartışmaları insan hakları güvenlik endişelerini yeniden gündeme taşıyor.
ABD Savunma Bakanlığı Isı Işını Silahının Testine Onay VerdiCNN’in haberine göre Pentagon, İç Güvenlik Bakanlığının sınır güvenliği kapsamında kullanmayı değerlendirdiği askerî sınıf ısı ışını silahı üzerinde testler yapmasına operasyonel kullanım yöntemleri geliştirmesine izin verdi. Aktif Engelleme Sistemi olarak bilinen teknoloji, mikrodalga silahına benzer biçimde elektromanyetik enerji kullanarak hedef alınan kişinin cildinde yoğun yanma hissi oluşturuyor.
Sistemin temel amacı, hedefte fiziksel temas olmadan güçlü rahatsızlık hissi yaratarak kişiyi belirli alandan uzaklaştırmak olarak tanımlanıyor. CNN’in aktardığı bilgilere göre silah, yarım milden daha uzak mesafelerdeki hedeflere ulaşabilecek kapasiteye sahip. Ancak ABD yönetiminin teknolojiyi sınırda hangi koşullarda kullanacağı hangi hedeflere yönelteceği konusunda ayrıntılı plan açıklanmış değil.
ABD ordusu, Aktif Engelleme Sistemi’ni geçmişte Afganistan’daki askerî operasyonlar kapsamında değerlendirdi. Ancak sistem, çatışmalarda kullanılmadan önce geri çekildi. Teknoloji daha sonra cezaevlerinde, kalabalık kontrolünde güvenlik uygulamalarında görevli yetkililerin ilgisini çekti.
Sistemin ABD topraklarında bireylere karşı kullanılıp kullanılmadığı ise netlik kazanmış değil. Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği (ACLU), 2010 yılında Los Angeles County Cezaevi’ne böyle sistem kurulmasının ardından teknolojinin ciddi zarar verme potansiyeline ilişkin uyarıda bulundu. Kurum, ABD ordusunun deneyimlerinin sistemin yalnızca dayanılmaz acıya değil, ölüme yol açabileceğini gösterdiğini savundu.
CNN’in haberine göre İç Güvenlik Bakanlığı yetkilileri, yıllardır sığınma arayan göçmen gruplarına karşı ısı ışını silahının kullanılmasını tartışıyor. Pentagon’un DHS’ye sistemi yedi aylık süre için ödünç verdiği bildiriliyor. Haberde ayrıca Savunma Bakanlığı yetkililerinin, silahın kullanımından doğabilecek sonuçlar bakımından sorumluluk üstlenmemeyi öngören koşul belirlediği aktarılıyor.
Silahın sınırdaki kalabalıkları dağıtmak amacıyla kullanılması halinde hangi kuralların uygulanacağı olası yaralanmalardan hangi kurumun sorumlu tutulacağı açıklığa kavuşmuş değil. Göçmenlerin fiziksel güvenliği, güç kullanımının sınırları kamu kurumlarının hesap verebilirliği, teknolojinin olası kullanımına ilişkin başlıca tartışma alanlarını oluşturuyor.
CNN’e konuşan silahları tanıyan eski İç Güvenlik Bakanlığı yetkilisi, önceki yönetimlerle mevcut yönetim arasındaki yaklaşım farkının sivillerin düşman savaşçılar gibi ele alınması konusunda ortaya çıktığını söyledi. Yetkili, insanlık dışı muamele içeren uygulamaların geçmişte genellikle reddedildiğini ifade.
ABD-Meksika sınırı, yapay zekâ destekli gözetleme kuleleri, robot köpekler gelişmiş güvenlik teknolojilerinin kullanıldığı alanlardan biri olarak öne çıkıyor. Isı ışını silahının değerlendirmeye alınması, sınır güvenliğinde uzaktan müdahale araçlarının kapsamını genişletme arayışının yeni örneğini oluşturuyor.
Elektromanyetik enerjiyle çalışan sistemlerin fiziksel temas gerektirmemesi, kullanım sırasında ortaya çıkabilecek zararları veya sorumluluk sorunlarını ortadan kaldırmıyor. Silahın göçmenlere karşı kullanılması halinde uygulama koşulları, tıbbi riskler denetim mekanizmaları daha fazla önem kazanacak. ABD yönetiminin test sürecine ilişkin sonuçları operasyonel kullanım kurallarını açıklaması, teknolojinin sınır güvenliğindeki rolünün değerlendirilmesi açısından belirleyici olacak.
